HaberlerHAKKANİYET...

HAKKANİYET...

Samsun SMMMO Onursal Başkanı Ahmet  Hayvalı yazdı...

+
-
HAKKANİYET...

Hakkaniyet;   Hakka uygunluk, doğruluk ve adalet, insaflı  hareket demektir.  Biraz daha açık bir ifade ile;  hukukun uygulanmasında tarafların özel durumlarının ve şartlarının  dikkate alınmasını gerektiren ilke diyebiliriz.

Hakkaniyetli davranmak, kanunun olduğu gibi uygulanmasından doğabilecek sakıncaların giderilmesine yarar ve somut olayın özelliklerine uyacak şekilde çözümler bulmayı gerektirir. 

Yaşamımızın her alanında uymamız gereken ve uyulmasını beklediğimiz  en önemli ilke değil midir hakkaniyetli davranmak?

Bu yazımızda bağımsız denetim ve bu işin uygulayıcılarının önemli bir sorununa ve hakkaniyetli davranılma taleplerine yer vermeye çalışacağım.

Bunun için önce bağımsız denetim nedir, çok kısa bir tanımını yapmaya çalışalım.

Bağımsız denetim ;  işletmelerin yıllık finansal tablo ve diğer finansal bilgilerinin, bu tablo ve bilgiler için belirlenen kriterlere (örneğin, uluslararası finansal raporlama standartlarına) uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, genel kabul görmüş bağımsız denetim standartlarında öngörülen gerekli tüm bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak, defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını ifade eder.

Ve bu işlemleri de bu konularda uzmanlaşmış ( denetimle yetkilendirilmiş) Mali Müşavirler veya Yeminli Mali Müşavirler yapar.

KGK (Kamu Gözetimi, Muhasebe Denetim Standartları Kurumu)  tarafından yayımlanmış bulunan Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde “  Bağımsız Denetim kuruluşu ve Bağımsız Denetçiler, denetlenen işletmeye tasdik, vergi danışmanlığı ve vergi denetimi dışında, danışmanlık veya başka bir hizmet veremez, bunu denetim ağında yer alan kuruluşlar, ilişkili denetim kuruluşu ve diğer işletmeleri aracılığıyla yapamaz .”  hükmü yer almaktadır.

Bu hükümden çıkan sonuç özetle şudur. Orijini SMMM olan bağımsız denetçi,  müşterisi işletmenin hiçbir surette bağımsız denetimini yapamaz  ve denetim kadrosunda dahi görev alamaz.  Yönetmelik hükmü gereği SMMM  kökenli bağımsız denetçiler için getirilmiş olan kısıtlama YMM kökenli bağımsız denetçiler için söz konusu değildir.  Yeminli Mali müşavirler tasdik işlemini yaptıkları  işletmelerin  denetimlerini yapabilmektedirler. Bu anlamda önlerinde herhangi bir engel bulunmamaktadır.  

Keza yine yönetmeliğin 22. maddesinde “ Bağımsızlık ve Bağımsızlığın Korunması ”  başlığı ile denetçinin neden bağımsız olması gerektiği  ayrıntıları ile verilmiş bulunmakta ve özellikle rotasyon uygulamasının üzerinde ısrarla durulmaktadır. .

Sadece iki noktasını işaret ettiğimiz şekli ile çelişkiler vardır ve  SMMM orijinli bağımsız denetçiler mağdur edilmektedir.

a) Bağımsız denetçilerin  önemli bir bölümü ( SMMM orijinliler ) kendi müşterilerine denetim hizmeti veremezler diyerek önlerine set çekilirken (ki, tamamen doğrudur ve bize göre de öyle de olması gerekir),  YMM ‘ ler nasıl oluyor da tasdik işlerini yaptıkları işletmelerin finansal tablolarını denetleyebiliyor bunu anlamak gerçekten zor.  

Kaldı ki, uygulamada artık tam tasdik zorunluluğunun da olmadığı ve YMM hizmetlerinin büyük bir çoğunlukla KDV iadelerine yönelik olarak verildiği ve diğer YMM hizmetlerinin ise “ Danışmanlık Hizmeti sözleşmesi”  ile yapılmakta olduğu bilinmekte iken, bu tür bir ayrıcalıkla ayırım yapılmış olması bağımsız denetçi unvanı almış olanlar içinde hakkaniyet ilkelerine pek uyulmadığı izlenimi ortaya çıkmaktadır. 

b) Keza, Rotasyon konusu denetçinin bağımsızlığının korunması noktasında önemli bir husustur ve kesinlikle bu hassas konunun korunması ve  titizlikle savunulması gerektiğine inanıyoruz.

Ancak,  bazı YMM’ lerin, 10 - 15 ve hatta bazen  20 yıla yakın süre ile  tasdik işlemlerini yaptıkları işletmelerle  aralarında oluşan ilişkinin, denetimde  bağımsızlık ilkesini zedeleme riskini taşımakta olduğu nasıl göz ardı edilebilir.

Tekraren ifade etmek gerekirse; 

KGK bağımsız denetim yönetmeliğinde belirtilen;  Bağımsız Denetim kuruluşu ve Bağımsız Denetçiler, denetlenen işletmeye tasdik, vergi danışmanlığı ve vergi denetimi dışında, danışmanlık veya başka bir hizmet veremez, bunu denetim ağında yer alan kuruluşlar, ilişkili denetim kuruluşu ve diğer işletmeleri aracılığıyla yapamaz .”  şeklindeki hüküm sadece SMMM orijinli olan bağımsız denetçileri değil, ayırım yapmadan  yetki  almış tüm bağımsız denetçileri kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmelidir.

Hakkaniyet bize göre bunu gerektirir.     



SIRADAKİ HABER
}