HaberlerRumeli'den Geliyorum…

Rumeli'den Geliyorum…

Yazarımız Turgay Sözen kaleme aldı...

+
-
Rumeli'den Geliyorum…

Geçtiğimiz günlerde okuduğum, Emekli Tümgeneral Hüseyin Sezgin'in B Yayın’dan  yayımlanan ‘Rumeli’den Geliyorum- Nereden Nereye’  adlı kitabında rastladığım iki paragraf, beni geçmişte yazdığım bir yazıya götürdü. Kuzey Haber İnternet Gazetesi'nde yer alan "Samsun'un İlk Valisi Osman Bey'mi?"  başlığı altındaki köşe yazımda; 15 Ekim 1923 tarihinde, Dâhiliye Vekâleti tarafından alınan 'Mutasarrıflıkların ilgasıyla, bilumum livaların vilayet unvanıyla tevsimine ait karar' gereği o günün mutasarrıfı olan Osman Bey'in  Samsun'un ilk valisi  olarak atandığı, bu unvanla, mübadillerin iskânı, Samsun-Sivas Demiryolu hattı inşaatının başlatılması gibi birçok hizmete imza attığı belirtilmişti.

Kaynağım ise, bir dönem OMÜ Eğitim Fakültesi Dekanı olan Prof. Dr. Dursun Ali Akbulut' tu ve bu bilgiye, "İlkçağdan Cumhuriyete Canik"  adlı kitaptaki makalesi ile "Gelenekten Moderniteye SAMSUN 1923-1950"  adlı kitabının giriş bölümünde yer vermiştiO zamana kadar Samsun’un ilk valisinin 30 Aralık 1923'te atanan ve 18 Ocak 1924'te  göreve başlayan Fahri Kiper  olduğunu biliyordum. Hatta bu bilgi Samsun Valiliği’nin, görev yapan valiler panosuna da böyle yansımıştı.

Bunun için "Rumeli'den Geliyorum"  adlı kitaptaki bilgi ile yeniden heyecanlandım.

Kitap, Drama Iskranova'dan 1924 mübadelesinde Samsun'a gelerek Merkez Çandır Köyü’ne  yerleşen Evlad-ı Fatihan  bir ailenin, gerek Drama'daki, gerekse Samsun'daki yaşamını, o yıllardaki sosyal- kültürel ve ekonomik yaşamı, çekilen acıları, fakirlikleri ve bunun sonunda gelen başarıyı yansıtıyor.

Kitabın yazarı olan E. General Hüseyin Sezgin , ailenin küçük oğlu… Drama'dan ilk gelenler arasında bulunan Dedesi Hasan Ağa ve Babası Molla Hüseyin'in anlattıklarını, arşiv bilgileri ve anlatımlarla destekleyip, kendi yaşadıklarını da ekleyerek güzel bir eser ortaya çıkarmış.

Kitapta, Balkanların mübadele öncesi sıkıntıları, acıları; Mübadele ile Samsun'a yolculuk; Un İskelesi'nden Samsuna çıkış, Çandır Köyü’ne yerleşme, Samsun'un 1924'den sonraki sosyo-kültürel ve ekonomik yaşamı ortaya konulmuş. Samsun’a 1924 mübadelesinde 6 bin 288 aile ile toplam 23 bin 454 kişinin geldiği, bunlara 384 ev, 178 dükkân, 188 arsa ile 112 bin 997 dönüm arazi verildiği, Samsun’a gelen mübadillerin daha çok memleketlerinden bildikleri tütüncülükle uğraştıkları bilgilerine de yer veriliyor. Ayrıca, Samsun’a ilk kafilenin 2 Ocak 1924 tarihinde Gülcemal Vapuru ile geldiği, bu vapurdan 667 mübadilin eşyalarıyla birlikte Samsun Un İskelesi’ne indikleri anlatılıyor. 1960 ihtilali, 12 Mart muhtırası, 12 Eylül ihtilali ve bunların çerçevesinde gelişen olaylar da kitaptaki dikkat çeken bölümler…

Mübadil bir gencin, ilk ve ortaokulu Samsun’da okuduktan sonra, büyük zorluklar içerisinde Kuleli Askeri Lisesi’ne girişi, Harp Okulu ve Akademisi’nde yaşadıkları, yaptığı kıta görevleri, generalliği ve başarıları da kitabın otobiyografi formatındaki anlatımında yer alıyor.

"Rumeli'den Geliyorum" adlı kitapta yer alan Samsun’un ilk valisi ile ilgili paragrafı da siz değerli okurlarımızla paylaşmak istiyorum:

“...Samsunlu hanımlar tarafından, mübadillere yardım için komisyonlar oluşturuldu. 6 Ekim 1923 tarihinde, Vali Osman Bey'in eşi başkanlığında; Reji Fabrikası Müdürü'nün yeğeni, Sıhhiye Müdürü Osman Bey’in baldızları, Kırzade Yusuf Bey'in eşi, Dr. Hasan Fehmi Bey'in eşi, bir araya gelerek yardım toplama işini üstlendiler. 

Ayrıca Vali Osman Bey, kendi başkanlığında olmak üzere; Nemlizade Sadık, Çubukzade Suphi, Şark Tütün Şirketi Temsilcisi, Sait Kibar Tevfik, Lort Mustafa Kefeli, Yusuf Ziya ve Kavalalı Halil Beylerden bir heyet oluşturdu…" 

Umarım bu bilgi hak ettiği yeri bulur.

Sağlıkla kalın…



SIRADAKİ HABER
}