YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Osman KARA

27 MAYIS VE İSMET İNÖNÜ

27 Mayıs’ı yazınca, nasıl, Alparslan Türkeş’i, Adnan Menderes’i yazmamak olmazsa İsmet İnönü’yü de Celal Bayar’ı da yazmamak olmaz. Celal Bayar’ı belki de ileri de “Yassıada’nın kahramanları” başlığı altında diğer birkaç isimle birlikte yazarız.

 

Daha önce de yazmıştım; ben Demokrat bir evde “Adnan Menderes’e düzülen övgüler, İsmet İnönü’ye yöneltilen tenkitler” içinde büyüdüm ve uzun süre hep olumsuz baktım. Ankara’ya gönüllü gelmediğini, bir saman çuvalı içinde kaçırılarak zorunlu geldiğini savundum. İkinci Dünya Savaşı’nda “Almanların bize lütfettiği 12 Adaları elinin tersiyle ittiğine” inanarak eleştirdim.

 

Zaman içerisinde okudukça düzelttim yanlışlarımı; saman çuvalı içinde kaçırılmamıştı ama Ankara yolculuğuna geçişin başlangıç noktası olan Özbekler Tekkesi’nden “saman çuvallarının altında” çıkmıştı. 12 Adaların elimizden daha Osmanlı döneminde, 1911-12’de çıktığını çok sonraları öğrenecektim. Ama kanaatimi değiştiren asıl etki Türk Sineması’nın büyük yönetmeni Metin Erksan’ın “Ben Sakarya’ya bakarım, Türk’ün o ölüm kalım günlerinde kim Sakarya’dadır, kim değildir, benim adamlık ölçüm budur” sözleri olmuştur. İsmet İnönü Sakarya’daydı, İsmet İnönü Büyük Taarruzdaydı, Dumlupınar’daydı, İsmet İnönü’yü sevelim yahut sevmeyelim, yeterli bulalım ya da bulmayalım ama bilelim ki hep cephedeydi.

 

1946 seçimleri çok konuşulur, o seçimlerdeki “açık oy gizli tasnif” sistemi çok eleştirilir. Nasıl eleştirilmesin ki, sandığa açık atılan oylar kapalı tasnif odalarında istenildiği gibi değiştirilir. Değiştirilen sadece oylar değildir, milli iradedir. Sistem eleştirilir ama 1950 seçimlerinden kısa süre önce “gizli oy açık tasnif” tasnif sistemini ve “seçimlerde hakim kontrolünü” getirenin de İsmet İnönü olduğu niyeyse bir türlü söylenmez.

 

1923’den 1938’e kadar “ikinci adam”, 1938’den 1950’ya kadar da “milli şef” olarak gücü elinde bulunduran bir insanın, Milli Mücadele’de savaşarak, İkinci Dünya Harbi’nde de savaşmayarak kurtardığını düşündüğü milleti tarafından, demokratik bir seçimle de olsa, devrilmeyi sindirmesi kolay olmasa gerek.

 

1950-54 arası DP iktidarının en parlak ve halkın en mutlu olduğu bir dönemdir, o dönemde muhalefet, hele de hırçın muhalefet hiç de kolay değildir. Muhalefet imkânı 1955’den sonra doğmaya başlar ve bir “topçu kurmayı” olan İsmet Paşa da durumu doğru değerlendirir.

 

İsmet Paşa muhalefetin dozunu artırdıkça Adnan Menderes de baskının dozunu artırır. 1958’de yapılması gereken seçimler bir yıl erkene alınır. Türk siyasetinin muhteşem hatibi Osman Bölükbaşı’nın memleketi Kırşehir kendi evladına sahip çıktığı için durmadan cezalandırılır; kah ilçe yapılır kah sınırları değiştirilir.

 

1957’den sonra hem İsmet İnönü’nün hem de Adnan Menderes’in konuşmaları gerilimi artırdıkça artırır. Birisi parti grubunda “siz isterseniz hilafeti bile getirisiniz” derken diğeri “şartlar oluşunca ihtilal meşru bir haktır” der. Bunu, isteyen bir ikaz isteyen de tehdit olarak yorumlayabilir. Bunlardan daha vahim olanı ise tartışmanın dilidir. Bugün benzeri bolca gözüken çirkin söylem Türk siyasetine özellikle 1957'den sonra girer.

 

İsmet İnönü- Menderes gerginliği 27 Mayıs 1960 darbesine gidişte elbet son derece etkindir. Ama darbenin doğrudan İnönü organizasyonu olduğunu söylemek de mümkün değildir. Benim kanımca İsmet İnönü darbenin organizasyonunda yoktur ama darbeye yol açan gerginliği oluşmasında ve daha da önemlisi darbecilerin bölünmesinde ve 13 Kasım tasfiyesinde vardır hem de tüm ağırlığı ile vardır. İsmet İnönü ve 27 Mayıs konusu irdelenirken olayın bu tarafı belki de daha önemlidir ve asıl bu tarafın üzerinde durulması gerekmektedir.

 

İdamların gerçekleşmesi ve sonrasındaki darbe maceralarının temelinde bu iç darbenin rolü son derece önemlidir.

 

Daha sonraki tüm darbeler ve darbe girişimleri gibi 27 Mayıs darbesi de “geliyorum” diyen bir darbedir. “Samet Kuşçu ve 9 Subay” olayı oldukça önemli bir erken uyarıdır ama ne yazık ki hem o hem ondan sonra meydana gelen birçok olay iktidar, özellikle de Menderes tarafından yeterince değerlendirilememiştir.

 

Benim kanaatim o talihsiz darbe önlenebilirdi ama İsmet İnönü’nün de Adnan Menderes’in de buna tek başına güçleri yetmezdi. Ancak birlikte, ayrılık ve ayrıştırma siyaseti yerine milletin ve demokrasinin temel değerlerinde birleşen bir politik söylem ve eylemle sağlanabilirdi. Ne yazık ki bu olmadı ya da olamadı.

 

BU AÇIK BİR İSTİLADIRONLAR ARAP BİZ TÜRK’ÜZZORDUR BU VATANDA TÜRK OLMAK2023 OLMADI 2053’E NE DERSİNİZ?DEHŞETLER İÇİNDEYİMYAZSAYDIMBU GENÇLER BİZİM GELECEĞİMİZ DEĞİL Mİ?ASANLAR VE ASILANLAR(III)ASANLAR VE ASILANLAR(II)ASANLAR VE ASILANLAR(I)Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
BU AÇIK BİR İSTİLADIR
Osman KARA
Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR
İLK ADIM İSKELESİ
Prof Dr Mustafa ÖZDEMİR
Atilla ÇİLİNGİR
‘’19 MAYIS 1919’’ BAĞIMSIZLIĞIMIZA ATILAN İLK ADIM
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa GENÇ
RAMAZAN SONRASI MÜSLÜMAN’A DOKUNMAK…
Mustafa GENÇ
M. Halistin KUKUL
O, BİTTİ BEYİM
M Halistin KUKUL
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
KİTAP VE OKUMAK ÜSTÜNE (1)
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU