YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

M. Halistin KUKUL

MİLLÎ KÜLTÜR BİR BÜTÜNDÜR

     Millî kültür; bir milleti meydana getiren ‘değerler bütünü’dür ve hâliyle, onu meydana getiren kişiler arasındaki irtibatı sağlayarak onları birleştiren ve kaynaştıran yegâne unsurdur. Bu bakımdan, millî kültür denildiği zaman, başta lisan/dil olmak üzere, ‘hiçbir millî kültür unsuru’ ihmâle gelmez/gelmemelidir.

     ‘Değerler bütünü’nün, hangi unsuru/azası/elemanı/üyesi/organı zedelenirse, onda, topyekûn bir ‘sendeleme’ ve zamanla da ‘sarsılma’ meydana gelir.

      Muhakkaktır ki, bu değerler bütünü, mâzîden taşınan ‘öz damar’dır ve geleceğe de ‘müşterek bir ülkü’ olarak yürünmesini sağlar. Dilden, mîsıkîden, mîmârîye kadar her türlü yaşayış tarzında, bu, böyledir.

     Meselâ; dildeki bozulma, argolaşmayı ve müstehcenleşmeyi getirdiği gibi, ahlâkî ve dînî değerler tahribatına da sebebiyet verir. Şüphesiz ki, bu da, mukaddes değerlerimizdeki anlaşılmazlıkları ve anlaşmazlıkları ortaya koyar. Âhenk sarsılır.

    Dilin irtibatlı olduğu bir başka saha ise, mîsıkîdir. Değerler bütünü içindeki herhangi bir bocalama, mûsıkîdeki yozlaşmayı dâvet eder.

     Millet olmayan/olamayan topluluklar, elbette, bundan muaftırlar.

     Tekrar edelim ki, en mühim yapıcı, yaşatıcı ve yayıcı millî kültür unsuru dil’dir. Dil bozulunca, her şey bozulur.

    Bu kısa değerlendirmeden sonra iki hususu dile getirmek istiyorum. Birincisi; Türk’üm diyen her kişinin iftihar etmesi gereken Ayasofya Câmisi’nin ibâdete açılmasıdır. Ancak...

    Câminin adı: “Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi/The Hagia Sophia Grand Mosque” olarak ilân edildi.

     Bu câmi; târihî bir miras olarak, 29 Mayıs 1453 tarihinden îtibâren -16  Mart 1920-06 Ekim 1923 târihleri hâriç- hep Türk hâkimiyetinde bulunmuş ve dâima Türk milletinin malıolmuştur.

      Câmi hüviyetine kavuştuğu/kavuşturulduğu andan îtibâren, elbette ki, “Aya Sofya” sâbit kalmak şartıyla, ona, kelime ilâveleri yapılabilir. Tabiî ki, millî hassasiyetlere saygısız ve insan haklarını tanımayan zihniyetlerin, ister demokratik, ister totaliter rejimli ülkelerde olsun, Türk adını temsil eden nice câmi ve târihî eserimizi yerle bir ettiğini de unutmadan!..

    Burada üzerinde durmak istediğim husus, Amerikancasında da görüldüğü üzre, Arapça ve Rumca kelimelerle -Türkçe adına- bir terkip meydana getirilmesidir. Olamaz mı? Niçin olmasın, oldu bile!!!

    Peki, mâdemki böyle, Aya ve Sofya kelimeleri niçin birleşik yazılmıştır?Meselâ; birleşik isim hâline getirilen Rumca “Ayasofya” kelimesine, Türkçe hece uyumuna göre (-ı) değil de niçin (-i) getirilmiştir? Hattâ; niçin, (-yı) veyâ (-ı) değil de (-i) tercih edilmiştir?

     “Câmi-i” kelimesinin yazılışı böyle midir? Ve hâlâ, Türk hançeresine ve dilbilgisine uygun olarak “câmisi” demeyecek miyiz?

      Dîvân-ı Kebîr, ruh-u mücerred, nâm-ı dîğer, Kimyâ-yı Saâdet, akl-ı selîm, manzara-yı umûmî, âyet-i kerîme, hadîs-i şerîf gibi örnekler bilinmiyor mu?

      Bu konuda istişârede bulunduğum, OMÜ emekli Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Osman Coşkun, sağolsun, bana şu hulâsa bilgiyi nakletti: “Ayasofya’ya; -i getirilemez. Câmii olması gerekir. İkinci (‘sı’, ‘si’ gibi iyelik ekidir. Câmisi) Aslında şerif de söylenmemeli. Çünkü terkipler birbirini nitelemiyor. “Büyük Ayasofya Câmii (câmisi)” denmeli idi. Rumca kelime ile terkip yapıldığını burada görüyorum. Şöyle olabilirdi: Ayasofya Câmisi (Büyük Câmi). Zincirleme terkip bana göre garip oluyor. “

  Böyle diyor Ali Osman Coşkun Hoca. Dikkate alınmalı!..

    Anlayamadığım bir başka husus var ki, tıpkı Aya Stefanos’a “Yeşilköy” denildiği gibi, buna da Türkçe bir isim konulamaz mıydı? Türkçe’den niçin kaçılıyor, anlamam mümkün değildir!..

    Dile getirmek istediğim ikinci mevzû târihî bir eserimizle ilgilidir: 25 Temmuz 2020-02 Ağustos 2020 târihleri arasında, HES’ten izinli olarak, T(ı)rabzon’dan İstanbul’a gittim. Tabiî ki, bu gidiş-dönüşüm süresinde, geçtiğim hiçbir şehir sınırında ve şehir içinde, hiçbir devlet görevlisi tarafından aranmadım-sorulmadım. Yâni, koronavirüsün başını alıp gitmemesi için hiçbir sebep yoktur!..Geçiyorum!..

    İstanbul’da, yemyeşillikler arasındaki şirin Şile’nin Üsküdar Caddesi’nde, gözyaşlarını içine akıtan -kupkuru- yâni susuz târihî bir çeşmeyle karşılaştım.

      Künyesinde, duâdan sonra, büyük harflerle, “MISIRLI HADİCE HANIM HAZRETLERİ: 1287” yazıyordu. Su yalağına dikilmiş, üzerinde, Şile Belediyesi yazılı bir de ilân vardı. Onda da, kirli silik fakat yine büyük harflerle, “ÇÖP DÖKMEK YASAKTIR” îkazı bulunuyordu. İçimden dedim ki; buraya, çöp döksen ne olur, dökmesen ne olur!..Yazık, günâh ve ayıp diye buna denir!..

     Güzelim ilçenin en işlek caddesindeki târihî eser böyle olduktan sonra, kime neyi anlatacağız!?

      Az değil; çok, hem de çok işimiz var!..

      Zor değil...Fakat ihmâl boğuyor bizi!..

 

 

 

 

 

GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAMGENÇLİĞİM EYVAHDİLİMİZDEKİ DİKENLER (Uydurma ve Yabancı Kelimeler)“GİRİT’İ KAYBETMENİN BİTMEYEN ACISI”KÜLTÜR DEĞİŞMESİ DEDİKLERİ...EY SİS DAĞI, SİS DAĞITÜRK ORDUSUNA BALYOZYANAN CAN...CANÇEKİŞEN TOPRAKTIRTAHAMMÜL, AZÎMDİRBEYİMYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
“O” OLMASAYDI?
Osman KARA
M. Halistin KUKUL
GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAM
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
İKTİDAR- MUHALEFET DİYALOĞU
Mustafa GENÇ
Atilla ÇİLİNGİR
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU