YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI

KONUŞMAK DA BİR SANATTIR

Her sanat gibi, konuşmak da kendine has birtakım kuralları ve esasları olan bir sanattır, söz söyleme sanatıdır. Atasözlerinde, bazı halk deyişlerinde, yerli ve yabancı birçok sanat ve düşünce adamının eserlerinde etkili, faydalı ve güzel konuşmanın kuralları ve esasları hakkında söylenmiş pek çok söz bulmak mümkündür. Söz söyleme ve konuşma sanatının inceliklerini ve önemini gösteren bu sözlerin bir kısmını örnek olması ve konunun daha iyi anlaşılması bakımından aşağıya alıyorum:

* Söz söylemeyi öğrenmek kılıç kullanmayı öğrenmekten zordur. (Ahmed İbşihi)

* Yüksek sesle konuşanlar ince konuları pek düşünemezler. (Nietzsche)

* Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı. (Yunus Emre)

* Karşında kendinle konuşuyormuş gibi her şeyi söylemeye cesaret edebileceğin birini bulmaktan daha tatlı ne var? (Çiçero)

* Tatlı söz söyleyen hiç kimse, kötü söz işitmez; yalan olsalar bile. (Firdevsî)

* Söz var söyleyenle, söyleyen var söylediği sözle büyür. (İsmail Habib)

* Öğrendiklerini bir saat gibi cebinde taşı, ikide bir saati olduğunu göstermek isteyen insanlar gibi ortaya çıkarma. Eğer birisi sana saati sorarsa söylersin. Ama her saat başında, saat

Kulesi gibi ötme. (Lord Chesterfild)

* İnanların birçoğu nezaket kuralı gereği, ağzı doluyken konuşmazlar. Ama kafaları boşken konuşmaktan hiç çekinmezler .(Orsen Welles)

* Konuşmadan önce düşün: Gereği var mı? Şefkat barındırıyor mu? Kimseyi incitebilir mi?

Sessizliği bozacak kadar değerli mi? (Lao Tzu)

* Çevrendeki insanlar susacağı, konuşacağı ve duracağı yeri bilmiyorlarsa, sen onlara fazla

adım atmışsın. Biraz geri çekil. (T.S.Elot)

* Edepli, edebinden susar, edepsiz de ben susturdum zanneder. (Mevlânâ).

* Hatalı düşünmek sahibine, hatalı konuşmak herkese zarar verir. (Montesquieu)

* Sükûnetin de bir sesi vardır. Onu duyacak yürek lâzım.(Şems-i Tebrizi)

* Yüksek sesle konuşanlar ince konuları düşünemezler. (Nietzsche)

*Dört şey asla geri gelmez: Söylenen söz, atılan ok, geçmiş hayat, kaçırılmış fırsat.(Hz.Ömer)

*Fazla meşguliyetten rüyalar, fazla laftan saçmalıklar doğar. (J.L.Borges)

*Eline, diline, beline sahip ol. (Hacı Bektaş Veli)

*Konuşmadan önce dinle, yazmadan önce düşün. (W. Shakespeare).

*Ölçüsü kaçtı mı, en güzel sözler bile bıktırır insanı. (Homeros)

*Sözün faydası yoksa söyleme.(Mevlânâ)

*Sözün güzelliği kısalığındadır. (İbn-i Sina)

*Uzun konuşanı kısa dinlemek gerekir. (Farabi)

*Çok dinlememiz ve az konuşmamız için iki kulağımız ve bir dilimiz vardır. (Diyojen)

*Atasözleri: Söz gümüşse sükût altındır./Ağacın kalitesi özünden, insanın kalitesi sözünden

Belli olur/ Az söyle, çok dinle. /İki kulak bir dil içindir./Söz gümüşse sükût altındır.

Bu sözlere böyle daha onlarcasını eklemek ve listeyi uzatmak mümkündür. Görülüyor ki, söz söylemeyi, güzel ve etkili konuşmayı öğrenmek, Mısırlı ünlü bilge Ahmed İbşihi’nin de dediği gibi, “kılıç kullanmayı öğrenmekten daha zordur.”

Zira yazı dilinde olduğu gibi, konuşma dilinde de kelimeleri seçmek, yerli yerinde kullanmak, doğru ve düzgün bir şekilde telaffuz etmek (yani diksiyon) gerçekten ayrı bir özen, ayrı bir dikkat ve titizlik ister. Bunun için her şeyden öce konuşma diline hâkim olmak, bilgi ve kültür sahibi olmak ve konuşuma konusuna çok iyi hazırlanmış olmak gerekir. Konuşmanın ve konuşma üslubunun pek çok çeşidi vardır ve elbet söz konusu bu kurallar ve esaslar, genel olarak bütün konuşma çeşitleri için geçerlidir. Bir söz her yerde, her ortamda öyle ulu orta söylenemez, söylenmemelidir. Konuşurken kelimeleri ortama, dinleyenlerin ilgi ve eğilimlerine uygun olarak seçmek çok önemlidir. Usta bir konuşmacı bir sözün nerede ve nasıl söyleneceğini bilmesi gereken bir insandır. O, her şeyden önce sesinin tınısını, tonunu ve üslubunu çok iyi ayarlamayı bilmelidir. Sert bir ses tonu, keskin bir dil ve üslup kendini bir süre için dinletebilir, belli ölçüde bir ilgi ve heyecan da uyandırabilir. Bu mümkündür. Ama bu, uzun vadede pek sevilen bir konuşma tarzı sayılamaz. Bu tür konuşmalar uzadıkça ilgiyi ve dikkati dağıtabilir, dinleyenleri rahatsız eder ve bunaltabilir. Buna karşılık sakin ve yumuşak bir ses tonu, tatlı bir dil ve üslupla konuşanlar ilgi ile dinlenir ve sevilirler. Abartılı jest ve mimikler, sıkça tekrarlanan el ve kol işaretleri de iyi bir konuşmanın ve konuşmacının özellikleri arasında yoktur. Önemli olan konuşmacının sesinin yüksekliği değil, sözlerinin ve söylediklerinin anlamı ve değeridir. Kalıcı, yapıcı ve etkili olan da bunladır. Bütün bu sebeplerle, bir konuşmacı, W. Shakespeare’in de dediği gibi, sesini değil, sözünü yükseltmelidir. Doğru, etkili ve faydalı olan konuşma da budur. Son sözü, klâsik edebiyatımızın 16.yüzyılda yaşamış büyük şairi Fuzûlî’ye bırakalım: Ver söze ihyâ ki tuttukta seni hâb-ı ecel Ede her saat seni ol uykudan bî-dâr söz.”

(Söze can ve güç ver ki öldükten sonra o söz seni ebediyen diri kılsın ve sonsuza kadar yaşatsın).

SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELERYAHYA KEMÂL VE TÜRKÇEATATÜRK VE TÜRKÇEDİN VE TOPLUM İLİŞKİSİ ÜSTÜNEÖNCE ŞİİR VARDIİNSAN GÖNLÜNDEN İBARETTİRKÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM-ÖĞRETİMDİL, DİLLER VE DİLİMİZ      OKUMAK VE YAZMAK ÜSTÜNESEVGİ, HOŞGÖRÜ VE DOSTLUK Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
“O” OLMASAYDI?
Osman KARA
M. Halistin KUKUL
GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAM
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
İKTİDAR- MUHALEFET DİYALOĞU
Mustafa GENÇ
Atilla ÇİLİNGİR
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU