YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Osman KARA

İSKİLİPLİ ATIF VE MUSTAFA SABRİ: KAHRAMAN MI HAİN Mİ?-1

Aslında tartışılacak çok fazla bir şey yok, konu Milli Mücadele ise ve eğer Milli Mücadele’ye taraftarlık veya karşıtlık ise her şey ayan beyan ortada.

Tarihi doğru değerlendirmek için olayları çarpıtmadan ve başka mecralara çekmeden kendi ekseninde tartışmak gerek.

İskilipli Mehmet Atıf’ı tek başına ele almak yetmez, Cemiyet-i Müderrisin ve onun devamı ya da yavrusu Teali-i İslam’ı ve Milli Mücadele karşıtlıklarını anlamak için Tokatlı Mustafa Sabri’yi de ele almak gerekir.

Her iki isim zafere kadar ayrılmaz ikilidir, zaferden sonra Mustafa Sabri yurt dışına kaçacak, karşıtlığına, ne karşıtlığı, düpedüz düşmanlığına oralarda da devam edecek ve en sonunda Türklükten istifa zilletine düşecektir.

Cemiyet-i Müderrisinin birinci başkanı Mustafa Sabri Efendi, ikinci başkanı da Mehmet Atıf yani İskilipli Atıf Efendidir. Mustafa Sabri Damat Ferit Paşa hükümetinde şeyhülislamlık makamına geçince Teali-i İslam Cemiyeti’nde görev almadığı için başkanlığı İskilipli Atıf üstlenir.

Teali-i İslam Cemiyeti’nin iki beyannamesi Yunan uçaklarıyla Batı Anadolu’daki köylere, kasabalara, ilçelere havadan atılır, karadan da İngilizler ve İstanbul Hükümetinin adam ve ajanlarınca bütün yurda taşınır.  

Bu beyannameye gelmeden önce başka beyannameler ve daha acısı din adına verilmiş bir de kepaze fetva var, Dürrizade Esseyit Abdullah Efendi fetvası. Yazan, ağır basan kanaate göre İskilipli Atıf Efendi’nin yol arkadaşı, yol başı Mustafa Sabri’dir. Vatanseverlik adına da, Müslümanlık adına da, insanlık adına da kepaze bir fetvadır.  Zamanın şeyhülislamı Haydarizade İbrahim Efendi imzalamaz o ihanet fetvasını, azledilir. Damat Ferit sonunda Dürrizade Esseyit Abdullah’ı getirir fetva makamının başına ve o tereddütsüz imzalar.

Yüz karası ve ihanet belgesi o fetvada “vatanın savunulması için yola çıkan Kuva-yı Milliyeciler asi ve hain ilan edilirler, katledilmelerinin, gerekirse kitle halinde öldürülmelerinin farz olduğu, onlarla savaşan asker ve ahalinin ölürse şehit kalırsa gazi olacağı” bildirilir.

İstanbul’da Mustafa Sabriler, Dürrizadeler varsa Ankara’da da Börekçizade Mehmet Rıfat Hoca Efendiler vardır. Dürrizade fetvası 11 Nisan 1920’de yayınlanır, Ankara Müftüsü Mehmet Rıfat Efendi Milli Mücadele’yi destekleyen karşı fetvayı, Cihat Fetvasını 14 Nisan 1919’da kaleme alır. İstanbul fetvasını 50 küsur insan imzalamıştır, Ankara fetvasının altına 143 müftü mühür basar.

Bu fetva Anadolu’da coşkuyla, İstanbul’da endişeyle karşılanır, Mehmet Rıfat Efendi önce görevden alınır daha sonra idama mahkûm edilir, birçok müftü hakkında soruşturma açılır ve bazıları azledilir.

İstanbul’daki Damat Ferit Paşa Hükümet’i endişelidir, Dürrizade fetvasına destekler arar ve Teali-i İslam Cemiyet’in o ihanet bildirileri ortaya çıkar. İki bildiridir söz konusu olan ve düşmanlar tarafından Anadolu’da dağıtılan. O bildirileri yazan ya da yazdıran da Mustafa Sabri Efendidir. Bu tartışılmaz. Tartışılan İskilipli Atıf’ın rolüdür. Onu ve Teali-i İslam’ın diğer ihanetlerini de yarın tartışacağız. Ancak o iki bildirinin ilkinden kısa bir alıntıyla noktalayacağım bu bölümü:

“Kendinize ne hakla, ne yüzle, ne utanmazlıkla Kuva-yı Milliye namını veriyorsunuz? Milleti öldürerek, mahvederek hukuk-u milleti müdafaa edeceksiniz öyle mi? Utanmaz hainler, artık yetişir, yakamızı bırakın: Cenab-ı Hakk’ın gazabı ve laneti sizin üzerinize olsun!”

(Devam edecek.) 

“O” OLMASAYDI?NE YAPARDINIZ?YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI(III)YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI - (II)YIKILIŞTAN KURULUŞA KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI (I)HADİ CANIM SEN DE!ŞARKILARLA GÜNAYDINOSMANLIDAN DERS ALMAK YA DA OSMANLI GİBİ BATMAKLOZAN YALANLARI SEVR GERÇEKLERİ(I)TOPKAPI, DOLMABAHÇE, BEYLERBEYİ VE DİĞERLERİYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
“O” OLMASAYDI?
Osman KARA
M. Halistin KUKUL
GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAM
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
İKTİDAR- MUHALEFET DİYALOĞU
Mustafa GENÇ
Atilla ÇİLİNGİR
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU