YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Mustafa GENÇ

İSKİLİPLİ M. ATIF HOCA’YI YENİDEN YARGILAMAK-ll

Bugünkü yazımıza Belçikalı tarihçi Leon-E. Halkin’den bazı alıntılar yaparak  başlamak istiyorum(Çev. Bahaeddin Yediyıldız,T. Tarih Kurumu yy.):

“Tarihte doğruyu yanlıştan ayırmak, üç temel işleme indirgenir:

1-Herşeyden önce şahitlikleri araştırmak, 2- Sonra onları kontrol etmek,3- Sonunda onları anlamak.

“Diğer taraftan tarih, doğrudan olguların kendisine ulaşmaz, onları vesikalar çerçevesinde yakalar,3 ” der.

Yine aynı yazar; “…Sadece geçmişin tarihi vardır. Niçin? Çünkü şimdiki zaman, dengeli bir yargıya imkan sağlaması  bakımından bize fazla yakındır. Şimdiki zaman, tarih açısından tam şekline kavuşmamıştır. O ancak neticelerini ortaya koyduğu vakit, yani geçmiş olduğu zaman tarih için var olmaktadır. Tarih şahitliklerle yazılır, tecrübelerle değil, ve bir savaş  labaratuvarda tekrarlanmaz, 5” Der.

Belirtmekte yarar vardır ki bu yazımızda ne birini kurtarmaya ve ne de birini batırmaya niyetimiz vardır. Bizler yazdığımız ve naklettiğimiz olayların ister istemez tanıklarıyız. Tanıklığın doğrusu ve yanlışı vardır. Doğru nakledersek adaleti ihya ederiz, değilse zulmü. Bu duygularla yazmaya ve konuşmaya çalışıyoruz.

İskilipli M. Atıf Hoca’yı da bu noktadan değerlendiriyoruz.

Ankara İstiklal Mahkemesi’nin birinci çalışma dönemi 29 Eylül 1921- 31 Temmuz 1922 yılı arasındadır. Bu süre içinde 13 bin’i aşkın sanık yargılamıştır. Bunların 553’ünü idam ederken 12191’ine de çeşitli cezalar vermiştir. Ankara hariç İstiklal Mahkemelerinin (toplamda 19 tanedir) birinci dönemi 17 Şubat 1921’de sona ermiştir.

İskilipli M. Atıf Hoca Ankara İstiklal Mahkemesinde yargılanmıştır.

Atıf Hoca polis ve mahkeme sorgulamalarında iki şey öne çıkmaktadır:

Birincisi, başkanı olduğu Teal-i İslam Cemiyeti adına Kurtuluş Savaşını verenlerin ve Mustafa Kemal Atatürk’ün aleyhine  yayımlanmış bildiridir. Ancak bu bildiriyi imzalamadığı ve hatta tekzip ettiğini ispat etmiştir. Mahkeme bunu kabul etmiştir. Ayrıca o suçlarla ilgili cezalara Büyük Millet Meclisi Hükümeti af çıkarmıştır. Yani bu suçtan hiçbir şekilde ceza almamış ve suçlu görülmemiştir.

İkincisi; Şapka Yasasına karşı özellikle Rize, Giresun ve Erzurum’da meydana gelen bazı ayaklanmalarla ilgi yapılan yargılamalarda Savcı iddianamesinde Atıf Hoca hakkında şunları söylemektedir:

“… Rizeli asileri tahrik etmek suçuyla yakalanmış kişilerin evleri arandığı zaman, Hoca Atıf Efendi’nin “Şapka  ve Frenk Mukallidliği” adındaki kitabı ortaya çıkarılmıştır… Hoca Atıf Efendi’ye gelince:  Atıf Efendi,  gerçekten o bilinen ve meşhur kitabını 1340’da(M.1924) yazdığını ve Maarif Vekaleti’nin izni ile neşrolunduğunu iddia etmektedir. Yaptığımız araştırmalara göre bu beyanı doğrudur.

 Ancak Rize’de, mahkeme heyetiniz tarafından yapılan tahkikata göre;  oradaki kitapçıya iki defa kitap gelmiştir. Kitabın bu ikinci defa gönderilmesinin Rize irticai hadisesinde büyük bir etkisinin olduğunu vicdanen kabul etmekteyim. Çünkü Hoca Atıf Efendi’nin kitabı elden ele o kadar çok dolaşmış ve o kadar ehemmiyetle okunmuştur ki; şapka emri çıktı, ne yapacağız denildiği zaman bazı mihraklar tarafından “Hoca Atıf Efendi’nin kitabını okuyunuz” diye telkinde bulunulmuştur. “ (Ankara İstiklal Mahkemesi Zabıtları, 1926, Haz: Ahmed Nedim,İşaret Yayınları, s.274).

Bir başka yazımızda Mahkemenin kararını ve infazını konuşma umuduyla selamlar…

AK PARTİ’DE BEYİN ÖLÜMÜ MÜ YOKSA ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ Mİ?MUHALEFET’İN GÜVEN SINAVI15 TEMMUZ 27 MAYIS’A EVİRİLİR Mİ?…ESTETİK KAYGIDAN UZAK BİR KENT!YAZSAM MI, YAZMASAM MI?RAMAZAN SONRASI MÜSLÜMAN’A DOKUNMAK…BUYURUN AF GÜNLERİNE…BUYURUN RAHMET KAPISINA!DİYANET AKADEMİSİ NEDEN RAHATSIZ EDİYOR?UMUT YA DA KORKU MASASI?Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
BİR GELİŞ İKİ GİDİŞ
Osman KARA
Atilla ÇİLİNGİR
ZAMAN ASLA UNUTMAZ…
Atilla ÇİLİNGİR
M. Halistin KUKUL
“ORTAÇAĞ KARANLIĞI”
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
AK PARTİ’DE BEYİN ÖLÜMÜ MÜ YOKSA ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ Mİ?
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR
İLK ADIM İSKELESİ
Prof Dr Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
KİTAP VE OKUMAK ÜSTÜNE (1)
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU