YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Osman KARA

TOPKAPI, DOLMABAHÇE, BEYLERBEYİ VE DİĞERLERİ

Fatih Sultan Mehmet Han 1453’de fethetti İstanbul’u ve 1460’da verdi “bir saray yapıla” emrini. 1478’de ortaya çıktı Topkapı Sarayı. Koca Osmanlı İmparatorluğu tam 378 yıl o mütevazı saraydan idare edildi. Aralarında Yavuz Sultan Selim,  Kanuni Sultan Süleyman gibi cihan padişahlarının da bulunduğu 24 padişah geldi geçti o saraydan.

19’uncu asra gelindiğinde artık Osmanlı kapitülasyonların pençesinde kıvranmakta, dünkü tebaaları birer birer bağımsızlıklarını ilan etmekte, Avrupa’daki topraklarımız elimizden çıkmaktadır. İsyan edenler sadece Balkanlardaki Hristiyan azınlıklar değildir, Mısır’a isyanları bastırın diye gönderdiğimiz valimiz Kavalalı Mehmet Ali Paşa da isyandadır ve oğlunun askerleri Kütahya önlerindedir. Önce Ruslardan medet umulur, sonra İngilizler girer devreye ve onlar durdurur bizim asi valimizi. Bedelini 1938 Baltalimanı Antlaşmasıyla öderiz İngilizlere.

İki yıl içinde de Fransızlardan Ruslara, Hollandalılardan İtalyanlara ve diğerlerine veririz aynı hakları, imtiyazları. Hak onlara haksızlık bizedir. Kazanan onlar kaybeden bizizdir. Kısacası koca Osmanlı İmparatorluğu artık yarı sömürgedir.

Tam da bu yokluk/yoksulluk günlerinde başlar bizim saraylıların ve vezir vüzeranın, yeni yetme zenginlerin batı hayranlığı daha doğrusu batı mukallitliği. Onların sanayi devrimini tamamlayarak ve dünyayı sömürerek yaptıkları sarayları, kasırları, köşkleri bizimkiler borçlanarak yapmaya soyunurlar. Borcu da borçla kapatarak.

Osmanlı ilk dış borcu 1854’de Kırım Savaşının askeri harcamalarını karşılamak üzere İngiltere’den alır. Arkası çorap söküğü gibi gelecek, Osmanlı 1875’de moratoryum ilan edecek,1881’de de maliyesini alacaklı devletlerin kurduğu ve yönettiği Düyun-u Umumiye İdaresine teslim edecektir. 

Osmanlı İmparatorluğu’nun dış borcu “moratoryum” ilan ettiği 1875’de 233 milyon Osmanlı lirasına yükselmişti ama bunun karşılığında hazinesine sadece 132.830.927 Osmanlı lirası girmişti. Osmanlı sadece borcu borçla ödemiyor, borcun faizini de borçla hem de peşinen ödüyordu.

İlk dış borcu alan Sultan Abdülmecit saltanatı süresince dört defada toplam 16.540.942 Osmanlı lirası borçlandı ve bunun 5 milyon Osmanlı lirasını Dolmabahçe sarayına harcadı. Abdülmecit başladı kardeşi Sultan Abdülaziz ile oğulları Sultan II. Abdülhamit ve Sultan V. Mehmet Reşat hem borçlanmaya hem saray, kasır ve köşk yaptırmaya devam etti.

Dolmabahçe, Yıldız, Çırağan, Feriye, Beylerbeyi sarayları ile Aynalıkavak, Ihlamur, Küçüksu, Beykoz Mecidiye, Maslak kasırları bu dönemin eserleridir. Sultan II. Abdülhamit imparatorluğu 33 yıl süreyle 500 dönümlük arazisi, içindeki kasırları, köşkleri, bahçesi, çini atölyesi, postanesi, camisi ile adeta kent içinde bir kent olan bu saraydan yönetti.

Yapılan sadece padişahlara has saraylar, kasır ve köşkler değildi, onları örnek alan paşalar, vezirler içinde Boğaziçi, Çamlıca, Erenköy ve Adalar gibi gözde mekânlarda 320 kadar konak ve köşk yaptırıldı.

Turan Akıncı “Galata/İstanbul’un 700 Yıllık Karakutusu” kitabında “Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye, 1854’den 1914’e kadar 60 yıl içinde 41 kez borçlandı. Toplam borçlandığı miktar 347.372.040 Osmanlı lirası oldu ancak devletin eline geçen meblağ 222.754.219 Osmanlı lirasıydı. Alınan borcun yüzde 35’i olan 124.617.821 lira ise peşin emisyon bedeli, masraflar ve komisyon gideri gibi nedenlerle kesilmişti” der.

Osmanlının Düyun-u Umumiye borçlarının son taksiti genç Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından 1954’de ödendi.   

Osmanlıyı örnek almak değil, “tarihin tekerrür etmemesi” için Osmanlıdan ders almaktır akıllı insanın yapacağı iş. Gerçi Mehmet Akif Ersoy merhum “Geçmişten adam hisse kaparmış… Ne masal şey!/Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?/’Tarih’i tekerrür’ diye tarif ediyorlar./Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?” diyor ama biz yine de bir umut beklemedeyiz.

Bu yazının hazırlanmasında Haydar Kazgan’ın “Galata Bankerleri” ile büyük ölçüde Turan Akıncı’nın “Galata/ İstanbul’un 700 yıllık Karakutusu” kitaplarından yararanılmıştır.

“O” OLMASAYDI?NE YAPARDINIZ?YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI(III)YIKILIŞTAN KURULUŞA/ KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI - (II)YIKILIŞTAN KURULUŞA KUTLU YOLUN ŞANLI YOLCULARI (I)HADİ CANIM SEN DE!ŞARKILARLA GÜNAYDINOSMANLIDAN DERS ALMAK YA DA OSMANLI GİBİ BATMAKLOZAN YALANLARI SEVR GERÇEKLERİ(I)TOPKAPI, DOLMABAHÇE, BEYLERBEYİ VE DİĞERLERİYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
“O” OLMASAYDI?
Osman KARA
M. Halistin KUKUL
GİRDAP/ASKERÎ OKULLARDA KATLİAM
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
İKTİDAR- MUHALEFET DİYALOĞU
Mustafa GENÇ
Atilla ÇİLİNGİR
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU