YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI

İNSAN GÖNLÜNDEN İBARETTİR

      İnsan sadece bedenden ibaret olan bir varlık değildir. Onun bir iç dünyası, ruhî ve manevî hayatı ve bir gönlü de vardır. Cemil Meriç,“İnsan asıldır, mukaddes olandır. Medeniyetler onun eseridir.” der. İnsanı “asıl ve mukaddes” yapan, onu öteki canlılardan ayıran ve üstün bir konuma yükselten işte sahip olduğu bu özellikleridir. İnsanda elbet akıl, zihin, göz, kulak, bağırsak, mide de vardır. Ama insanı gerçek anlamda insan yapan bunlar değil; değerli yazar, gazeteci, eğitimci, düşünce ve gönül adamı, sevgi, dostluk ve iyilik sembolü merhum İrfan Fethi Gemuhluoğlu (1922-1977)’ nun da dediği gibi, her şeyden önce gönlüdür ve “insan gönlünden ibarettir.” Dolayısıyla insanın yalnız midesini doyurmak, birtakım bedenî ve fizikî ihtiyaçlarını gidermek onun mutlu ve huzurlu olmasına yetmez. Dünyada açlığı ve susuzluğu giderilince rahata eren tek canlı, hayvandır. İnsan ise, karnı doydukça başka ihtiyaçları, başka açlıkları, başka birtakım arzu ve istekleri de ortaya çıkan bir canlıdır. O sebeple insanın midesi ile birlikte ruhunu, kalbini, gönlünü de doyurmak, onun aklını ve zihnini eğitirken ruhunu ve gönlünü de eğitmek gerekir. Bir toplumu ancak çok iyi bir eğitimle yetişmiş insanlar ayakta tutabilir. Ama bu eğitim tek taraflı olmamalı, insanın fıtratına, onun yaratılış gerçeğine uygun bir şekilde verilmeli, onun manevî ihtiyaçlarını da dikkate almalı, onları da asla ihmal etmemelidir. İdeal insan, kendisi ve toplumu için yararlı işler görebilecek sağlam karakterli, dürüst, çalışkan bir insan ancak böyle yetişir. O sebepledir ki, akıl ve zihin eğitimi ile ruh ve duygu eğitimi birlikte verilmeli, verilen eğitim akıl ve zihin ile birlikte ruhları ve gönülleri de besleyip zenginleştirmelidir. Bu nitelikleri taşımayan bir eğitim eksik kalmış bir eğitimdir. Böyle bir eğitimin insanı yüksek ahlaklı, olgun, dürüst, çalışkan, sağlam karakterli, kişilik sahibi, yapıcı, kendisine hemen her konuda güven duyulan, seven ve sevilen bir insan olma seviyesine yükseltmesi mümkün değildir. Güney Afrika’nın efsane lideri Nelson Mandela, eğitimin insanların beyinlerinden önce yüreklerine hitap etmesi gerektiğini söyler. Ünlü Rus yazarı Maksim Gorki’ye göre de, insan iyi yürekli olursa onun her zaman arayanları bulunur. Aristo’ya göre ise, ideal insan, iyilik yapmaktan zevk alan insandır. Bütün bu olumlu ve güzel vasıflara sahip olması,  hiç şüphesiz insanın alacağı eğitimle çok yakından ilgilidir ve önemli olan, Samuel Johnson’un da dediği gibi, insanın nasıl olduğu, nasıl öldüğü, malı-mülkü, makamı, unvanı vb.değil, nasıl yaşadığı, insanî ve ahlâkî davranışları, sağlam karakteri ve dürüstlüğüdür.

    Ama ne var ki insanın kalbini, yüreğini, gönlünü doyurmak, onun manevî ve psikolojik ihtiyaçlarını gidermek, midesini doyurmak kadar kolay değildir. Aç bir insan, arzu ettiği yiyeceklerle dolu mükellef bir sofra bulamasa da nihayet bir iki dağ meyvesi yer, üstüne de akıp giden dereden bir iki yudum buz gibi soğuk su içerek açlığını bir ölçüde giderebilir. Bu kolay ve mümkündür. Ancak insanının psikolojik ve manevî ihtiyaçlarını gidermek, onun ruhunu, kalbini ve gönlünü doyurmak, ona sevmeyi, paylaşmayı, acımayı öğretmek, onun gönlünde hak, hukuk, adalet tohumlarını yeşertmek, ona insan, vatan, millet, bayrak sevgisini, haram-helal duygusunu aşılamak; maddî ve fizikî ihtiyaçlarını gidermek, karnını ve midesini doyurmak kadar kolay değildir. Bu, aile içinde çok küçük yaşlardan başlayıp bütün eğitim-öğretim kademeleri boyunca devam eden uzun bir süreci kapsar. Elbet her türlü sanat ve eğitim programlarının da bu amaca yönelik olarak hazırlanmış olması da gerekir. Aksi halde çevremizin sevgi ve hoşgörü fakiri, maddeci, çıkarcı, katı yürekli, acımasız, hak ve adalet duygusu gelişmemiş insanlarla dolup taşması, o sebeple de huzuru ve mutluluğu mumla arar hale gelmemiz işten bile değildir. Theodore Roosevelt’e göre, “Bir insanı ahlâken eğitmeden sadece zihnen eğitmek, topluma bir belâ kazandırmak demektir.” Zira Tanpınar’ın da dediği gibi,  “Her şeyin bir çaresi vardır. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur.”  Ünlü şair Cenap Şahabettin’in, “Midesi aç olanlardan çok kalbi aç olanlara acırım” sözü de, bu gerçeğe işaret etmektedir.

    Hiç şüphesiz insanın ahlaklı, sağlam bir kişilik ve karakter sahibi olmasını sağlayan onun maddî zenginliği, malı-mülkü, unvanı, makamı, kılık kıyafeti, hatta aklı ve zihnî yetenekleri değil, ruhî hayatıdır, gönül zenginliğidir, iç dünyasında var olan değerlerdir. İnsan ancak gönlü zengin, erdemli, dürüst, sağlam karakterli olduğu zaman bir değer ve üstünlük kazanır. Onu gerçek anlamda insan yapan her şeyden önce bu değerlerdir. Bir atasözüne göre, “Hayvanın alacası dışta, insanın alacası içtedir.”  O itibarla, bu değerler insanın içinde, yüreğinde, gönlünde olduğu için, dış görünüşüne, malına mülküne, makamına, şöhretine,  yapıp ettiklerine bakarak insanı tanımak ve onun hakkında doğru bir hüküm vermek öyle pek kolay bir iş değildir. Bunun için çok titiz bir dikkat ve uzunca bir gözlem süreci geçirmek lâzımdır. Mevlâna, “Sakın görünüşe aldanma. Görünüşte herkes insandır, ama gerçek insan hal ehli olandır. Her sedefte inci bulunmaz” der. Yusuf Has Hâcib’e göre de  “Gerçek insan, gönlünü avucunun içine alıp, halk içinde utanmadan gezebilmelidir.” Öğle güneşi altında elinde fenerle sokakta dolaşan Sinoplu Diyojen’e ne yaptığı sorulunca, “insan arıyorum” demesinin ve bir başka düşünürün, “Ne insanlar gördüm, üstünde elbise yok; ne elbiseler gördüm, içinde insan yok. diye yakınmasının sebebi de budur. İnsan ne kadar zeki veya akıllı olursa olsun, dayanacağı bir başka güce mutlaka ihtiyacı vardır. O güç her şeyden önce onun sağlam karakteri ve kişiliğidir. Ünlü Rus şair ve oyun yazarı İvan Sergenyevic Turgenyev, “Kişilik, sayın bayım, en önemlisi budur işte: İnsanın kişiliği bir kaya gibi sağlam olmalıdır; çünkü her şey onun üzerine bina ediliyor.” der. İnsan her ne ise o olmalı, asla olmadığı gibi hareket etmemeli ya da olmadığı gibi görünmemelidir. Çünkü öyle olmakla öyle görünmek farklı şeylerdir. Söz gelimi, din bütünüyle ahlâk demektir. Hz. Ali ,“Güzel ahlâk en güzel dindarlıktır.” der. Ama ne var ki dini bilmek ve dindar görünmekle dini yaşamak farklı şeylerdir. Ancak dini doğru bir şekilde, özüne, aslına uygun olarak yaşar ve onun gösterdiği yoldan yürürseniz gerçek bir dindar ve yüksek ahlâk sahibi bir insan olabilirsiniz. Aksi halde dine ve gerçek dindarlara da zarar vermiş olursunuz.

        Gönlü ve düşünce dünyası zengin, olgun, bilgili ve özgüven sahibi insanlardan kimseye zarar gelmez. Onlar sözlerine sadık, sağlam karakterli ve güvenilir kimselerdir, dost canlısıdırlar, çıkar gözetmezler, her şeyi Allah rızası için yaparlar, yalnız oldukları, kimsenin görmediği zamanlarda ve mekânlarda bile dürüst ve doğru davranırlar, hak, hukuk ve adaletten ayrılmazlar. Böyle insanların söz sahibi ve yönetici olduğu toplumlarda eleştirilecek ve yakınılacak konular da elbet kendine pek yer bulamaz. İnsanlar mutlu ve huzurlu olur; aynı toplumda birlikte ve aynı değerleri paylaşarak yaşamanın tadını varırlar. Zira böyle bir toplumda her şey yolunda gider.

SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELERYAHYA KEMÂL VE TÜRKÇEATATÜRK VE TÜRKÇEDİN VE TOPLUM İLİŞKİSİ ÜSTÜNEÖNCE ŞİİR VARDIİNSAN GÖNLÜNDEN İBARETTİRKÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM-ÖĞRETİMDİL, DİLLER VE DİLİMİZ      OKUMAK VE YAZMAK ÜSTÜNESEVGİ, HOŞGÖRÜ VE DOSTLUK Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
BİR ÖLÜMÜN ARDINDAN
Osman KARA
Atilla ÇİLİNGİR
TARİHİMİZE NOT DÜŞEN GERÇEKLER… (Zaman Asla Kaybolmaz)
Atilla ÇİLİNGİR
Mustafa GENÇ
KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN BAZI NEDENLERİ
Mustafa GENÇ
M. Halistin KUKUL
HER ŞEY SEVMEKLE BAŞLAR
M Halistin KUKUL
Mustafa ÖZDEMİR
SEMERKANT
Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
SANAT ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU