YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

M. Halistin KUKUL

SAN’AT ve İLİM ADAMLIĞI

    Peyami Safa (1899-1961), Türk romancılığındaki mühim ve üstün yeri kadar, dîğer nesir edebiyatımızın da altın kalemlerinden biridir. 1956’da Milliyet Gazetesi’nde yazdığı “Bir Hâtıra ve Bir Düşünce” başlıklı yazısında şöyle diyor:

     “Bir san’atkâra ve ilim adamına gösterilen saygı onun şahsına değil, temsil ettiği san’ata ve ilmedir. Osmanlı imparatorlarının çoğuna, memleket dışında zaferleri, memleket içinde kalkınma başarılarını  sağlayan hareket, devirlerinin seçkin fikir adamlariyle devamlı müşâvere hâlinde bulunmalarıdır. Böylece, her adımlarında, yollarını bilginin ışığıyla aydınlatmışlardır. Bir Alman tarihçisinin dediği gibi, Osmanlı İmparatorluğuna azamet veren şey, yalnız ordu ve teşkilât kuvveti değil, hepsinden daha üstün, ilim ve san’at aşkı, kültür aşkıdır. “ (Bknz. Peyami Safa, Yazarlar Sanatçılar Meşhurlar, Ötüken Yayınevi, İstanbul 1976, Sf. 166)

      Umûmî Türk fikir hayatında, iç-dış irtibatının gevşediği zamanlarda çöküşler başlamıştır. Doğu-Batı arasındaki fikir alışverişleri, hernekadar bir rekabet vesîlesi ise de, her şeye rağmen, insanlık âlemi için müşterek bir gaayeye matuftu. Şüphesiz ki, yine de öyledir.

      Millî kıskançlıklar, menfaatler ve kültür çatışmaları bunda müessir olmasına rağmen, yine de milletlerarası müşâvere devam etmektedir. Çünkü; günümüz teknolojisi, artık sınırları aşmış ve ulaşılmazlık ‘sır’ olmaktan çıkmıştır.

     Bu sebeple; bu teknoloji, liyâkat sâhipleri için bulunmaz bir nimet ve fırsattır.

     Peki, edebiyatçılarımız, bu teknolojiden ne derecede fayda sağlamaktadır? Bütün bu gelişmelere, fikir alışverişlerine, karşılıklı müşâvere veya çatışmalı da olsa salvolar karşısında Türk şiiri, Türk romanı, Türk tiyatrosu, denemesi, hikâyesi nerededir?

      Ümitsizlik vermeyeyim!..O kadar da değil deyip, biraz f(i)rene basayım ammâ, garip hâller peşindeyiz.

      Çoğu kez, sathî ve muhakemesiz yürüyoruz. Henüz ‘ben’den çıkıp, ‘bizleşememişiz’  ve böylece, birbirimizin yaptığından da çok haberdar değiliz.

     Dikkat edilirse, ‘temkinli’ konuşuyorum. Mutlaka bir pay bırakıyorum. Çünkü; ‘münferit’ gayretler, bu mes’elenin pek çok cephesini örtüyor/göstermiyor.

       “Kültür, san’at ve eğitimde’ geri oluşumuz/kalışımız ise, bir sır değil!..

       Bu ‘üç’ temel değerde, başarılı olamayan bir nesil, hangi değerlerde dünyâ sathındaki mücâdelesini sürdürebilecektir?

      Medeniyetler; bu ‘üç’ değer üzerinde inşâ edilir, devam ettirilir ve cihânşümûl olma yolunu açar. Bu da; kendi kıymetlerimizle, dünyanın önünü açan icat ve gelişmeleri tâkiple mümkündür.

      Biz; maarif sistemimiz içersinde, ne millî kültür değerlerimizi benliğimize sindirecek şiirimizle, edebiyatımızla, mûsıkîmizle, dînî mes’elelerimizi kavrayıp hazmetmekle, târihî ve felsefî tahlillerimizle yoğruluyoruz, ne de  matematik, fizik, kimyâ, biyoloji veya astronomi gibi fen sahalarında yarışmamız gereken hususlarla -yeterince-haşir-neşir olabiliyoruz.

      Çok müşâhede ettim; bizim edebiyatçılarımızın ve fikir adamlarımız ekserisinde, çoktandır ve sıkça, Batı’dan numûnelerle makalelerine takviye yapma modası mevcuttur. Olmasın mı? Olmamalı mı?

      Hayır!..Elbette olmalı!..Fakat; illâ da şu F(ı)ransız şâiri, bu Alman filozofu veya Rus, Hint veya Çinli’yi bir dipnot olarak kayda geçirmeyi huy edinmek niyedir?

        Târih içinde, o kaynakların pek çoğunun bizim değerlerimiz arasında bulunduğu bile dikkate alınmayan çalışmalara rastlıyoruz.

        Peyami Safa’nın ifade ettiği; “Bir Alman tarihçisinin dediği gibi, Osmanlı İmparatorluğuna azamet veren şey, yalnız ordu ve teşkilât kuvveti değil, hepsinden daha üstün, ilim ve san’at aşkı, kültür aşkıdır.”

     Görüyorsunuz ki, yine bir yabancıdan/Alman tarihçiden bahisle bir makale vücûde getirdik.

      O hâlde; “kültür, san’at ve eğitimde”  başaramadık ezikliği yerine, bunları takviye edici ve geliştirici çâreleri aramak, bulmak ve tatbik etmek zorundayız!..

      Yolumuz, “başaracağızda’ birleşmeli ve ‘başardıkta’ söz sâhibi olarak konuşmalıyız!..

Beyitlerle MEMLEKET MANZARALARI-12MİLLÎ EĞİTİM ZORDAKÜLTÜR  TÖKEZLEMESİBeyitlerle MEMLEKET MANZARALIRI-11BEY KİMDİR?Beyitlerle MEMLEKET MANZARALARI-10SAN’AT ve İLİM ADAMLIĞIBeyitlerle MEMLEKET MANZARALARI-9O, BİTTİ BEYİMHASBİHÂLYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
UNUTULAN/UNUTTURULAN KIBRIS VE BARIŞ HAREKÂTI
Osman KARA
Mustafa GENÇ
AK PARTİ’DE BEYİN ÖLÜMÜ MÜ YOKSA ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ Mİ?
Mustafa GENÇ
Atilla ÇİLİNGİR
ÖZGÜRLÜK NE DEMEKTİR?
Atilla ÇİLİNGİR
M. Halistin KUKUL
Beyitlerle MEMLEKET MANZARALARI-12
M Halistin KUKUL
Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR
İLK ADIM İSKELESİ
Prof Dr Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
KİTAP VE OKUMAK ÜSTÜNE (1)
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU