YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Osman KARA

TÜRK FINDIĞININ KADERİ KİME BAĞLI?

Toprak bizim, emek bizim, hasat bizim, harman bizim ama söz elin.

Fındıktan bahsediyorum, dünyanın en kaliteli ve en çok üretilen aynı zamanda en çok aranan ve en çok kullanılan Türk fındığından.

Yıl 1936, Mustafa Kemal Atatürk Cumhurbaşkanı, İsmet İnönü Başbakan, Celal Bayar İktisat Bakanı, Ekim’in 12’sinde Birinci Ulusal Fındık Şurası toplanır. Aynı yıl Giresun’da bir “Fındık İstasyonu” kurulur. Bu istasyın1965’te Fındık Araştırma Enstitüsü’ne dönüştürülür.

1 Kasım 1937’de Mustafa Kemal Atatürk Büyük Millet Meclisi’nin açış konuşmasında “önümüzdeki yıl içinde fındık başta olmak üzere diğer belli başlı ürünlerimizi ilgilendiren birlikler kurulmalıdır” der ve 28 Temmuz 1938’de Fiskobirlik kurulur.

Sadece Fiskobirlik mi; hayır, Tariş, Çukobirlik, Antbirlik, Marmarabirlik ve diğerleri. Ve yine 1938’de kurulan Toprak Mahsulleri Ofisi.

Henüz Ferrero dünyaya gelmemiş, dedesi henüz çikolatacılığa başlamamış. Pastacı dede Pietro’nun çikolata üretimine başlaması için takvimlerin 1946’yı göstermesi gerekecektir.

Bir zamanlar kısaca FİSKOBİRLİK diye adlandırılan Fındık Tarım Satış Kooperatifleri sadece bizim değil tüm dünyanın fındık politikalarını belirlerdi. O konuşursa eller susardı, o susarsa herkesi “ne oluyor, ne olacak” merakı alırdı.

Biz bir zamanların büyüğü Fiskobirlik’i daha da büyütemedik hatta çökerttik ama elin İtalyan’ı kendi çocuğunu hızla büyüttü. Biz Fiskobirlik’i 2009’da tamamen devre dışı bırakırken İtalyan Ferrero artık bir dünya devi olmuş yirmiden fazla ülkede çikolata üretimi yapar hale gelmişti. Sadece çikolata üretimi değil şekerle en iyi uyumu sağlayan fındığın da en büyük patronu olmuştu.

Daha yakın zamana kadar İtalya fındık ihracatında Türkiye’nin en büyük rakibiydi, bugünse en büyük ithalatçısı. Sadece ithalatçısı değil giderek artan bir hızla Türkiyeli bir üreticisi. Evet artık bahçeler alıyor, bahçeler kiralıyor, kiralatıyor. Hem üretici, hem iç hem dış alıcı ve daha hazini kader belirleyici.

Önce İyi Parti Genel Başkanı Meral Akşener 74 lira destekleme fiyatı istedi fındığa. Sonra CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu 4 dolar dedi Türk fındığını için. O günkü kurda 72 TL’ye denk geliyordu bu istek. Sonra da AKP Genel Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Başkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan TMO’nun taban fiyatını açıkladı: 52 lira…

Desteklerle 54 liraya çıkacaktı bu rakam. Ama çıkmadı bir türlü, çıkamadı. Çünkü bir süre sessiz kalan Ferrero konuştu sonunda ve 45 lira dedi. Piyasa şu günlerde 43-44 TL civarında.

Soru şu: Türk fındığının kaderini kim belirliyor? Biz mi yoksa elin İtalyan’ı mı?

Türk fındığı, Türk üreticisi bir “yabancı tekele” teslim oluyor ya da teslim ediliyor. Artık birer birer tasfiye oluyor bağımsız yerli ve milli tüccarlar, ihracatçılar. Millisinden geçtik yerlisi bile kalmadı neredeyse, tamamına yakını artık tüccardan çok bir tedarik memuru haline gelmiş vaziyette.

 

Türk fındığına yabancı alıcılar daha doğrusu yabancı spekülâtörler yıllarca İtalya ve İspanya fındığını rakip gösterdiler. Yetinmediler bir ara Yunanistan ve Bulgaristan’ı da eklediler rakip üretici ülkeler listesine. Şimdi de Azerbaycan ve Gürcistan’la hatta Şili ile oynuyorlar aynı oyunu.

Rakibi yoktur Türk fındığının Türklerden başka. Kendi kaderini ithalatçının kaderine daha doğrusu onun çıkarına bağlayan sözde iş adamlarından ya da ülkesine güvenmeyen/güvenemeyen ve üstelikte yeterli bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olduğunu sanan kimi yazarçizerler ve kimi siyasetçilerden başka.

Türkiye artık 300-350 bin ton iç fındık ihracatını gözü kapalı yapmakta ama ne yazık ki bunun kaymağını başta Ferrero olmak üzere elin adamları yemektedir. Türkiye önce 3, sonraki yıllarda da kademeli olarak artmak üzere 5 milyar dolarlık ihracatı hedeflemelidir. Ülkenin ciddi ihracat hedeflerinin dillendirildiği ve dövize ihtiyacının her geçen gün biraz daha arttığını göz önüne getirirsek bunun bir fantezi değil bir milli görev olduğunu kabul etmemiz şarttır.

Bu rakamlar ulaşılmaz da değildir; 2015’de bu ülke 2.8 milyar doları görmüştür.

Toprak bizim, emek bizim, hasat bizim, harman da bizimse eğer söz de bizim olmalı, elin değil…

BİR GELİŞ İKİ GİDİŞ“NAH ALIRSIN”DAN AKDENİZ” MARŞINAÜLKÜCÜLER DE ŞİİR YAZARDI BİR ZAMANLARİÇİMDE BİN TÜRLÜ KEDERMÜDAFAA-İ HUKUKBİR FETVA, BİR MAHKEME VE BİR HALİFEBİR OSMANLI PADİŞAHI VE KAYBEDİLEN VATAN TOPRAKLARI(II)BİR OSMANLI PADİŞAHI VE KAYBEDİLEN VATAN TOPRAKLARI (I)GÜZEL ŞEYLER DE OLUYOR - ORTA KARADENİZ TURİZM PANELİTÜRK FINDIĞININ KADERİ KİME BAĞLI?Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
BİR GELİŞ İKİ GİDİŞ
Osman KARA
Atilla ÇİLİNGİR
ZAMAN ASLA UNUTMAZ…
Atilla ÇİLİNGİR
M. Halistin KUKUL
“ORTAÇAĞ KARANLIĞI”
M Halistin KUKUL
Mustafa GENÇ
AK PARTİ’DE BEYİN ÖLÜMÜ MÜ YOKSA ÇOKLU ORGAN YETMEZLİĞİ Mİ?
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR
İLK ADIM İSKELESİ
Prof Dr Mustafa ÖZDEMİR
Prof. Dr. Mustafa ÖZBALCI
KİTAP VE OKUMAK ÜSTÜNE (1)
Prof Dr Mustafa ÖZBALCI
Nevval SEVİNDİ
ACILI KISA TARİH
Nevval SEVİNDİ
Vedat ÇINAROĞLU
TÜRKLÜK NAMUSUMUZDUR
Vedat ÇINAROĞLU
Adem ERTÜRK
Etme bulma dünyası ya hani, edenler ne zaman buluyordu
Adem ERTÜRK
Embiya SANCAK
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM
Embiya SANCAK
Prof. Dr. İsrafil BALCI
İftira ve İtibar Suikastçılığı
Prof Dr İsrafil BALCI
Dr. İbrahim YILDIRIM
Fethin simgesi Ayasofya
Dr İbrahim YILDIRIM
Yılmaz HOCAOĞLU
BİRAZ ORDAN BİRAZ BURDAN 2
Yılmaz HOCAOĞLU
Turgay SÖZEN
Pandemi Devam ediyor, Tedbir ve Kurallara Dikkat...
Turgay SÖZEN
Sacit ACAR
ORTAYA KARIŞIK
Sacit ACAR
Saffet Atik
Samsun’un Liman ve Demiryolu Sorunları (2)
Saffet Atik
Burak GÜLEÇ
Lider diyeceksiniz
Burak GÜLEÇ
Enis ERSOY
İmamoğlu’nun Kanal İstanbul stratejisi
Enis ERSOY
Türker GÖKSEL
Mithatpaşa Lisesi ve Sekizinci Kitap
Türker GÖKSEL
Mustafa KESKİN
Yerli Arabamızı Anlayabildik mi
Mustafa KESKİN
Ahmet HAYVALI
TEK DÜZEN HESAP PLANI
Ahmet HAYVALI
Dr. Işık ÖZKEFELİ
NİYETLER ALENİYET KAZANIRKEN
Dr Işık ÖZKEFELİ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
Açıkhava AVM
Prof Dr Yücel TANYERİ
Prof. Dr. Ahmet Nizamettin AKTAY
Gagavuzya İzlenimleri
Prof Dr Ahmet Nizamettin AKTAY
Hüseyin ÖZBAY
OSMAN TÜRKAY
Hüseyin ÖZBAY
Mehmet Ali BAYAR
PROF.DR.MÜMTAZ SOYSAL'IN ARDINDAN...
Mehmet Ali BAYAR
Prof. Dr. İbrahim TELLİOĞLU
SEVDİKLERİMİZ ÜZERİNDEN EMPATİ YAPARAK DÜNYAYI ANLAMAYA ÇALIŞMAK
Prof Dr İbrahim TELLİOĞLU
Hilmi EKER
PİLOT İLÇE LADİK
Hilmi EKER
Murat İLHAN
PİCASSO...
Murat İLHAN
Nami Cem İYİGÜN
ASKERİ HAREKÂT
Nami Cem İYİGÜN
Mustafa ENGİN
TARIM MI, ENERJİ Mİ!?
Mustafa ENGİN
Tufan AKCAGÖZ
SİZ SİZ OLUN
Tufan AKCAGÖZ
Necmi HATİPOĞLU
EKONOMİK KRİZ Mİ, O DA NE?
Necmi HATİPOĞLU
Hülya Korkut ÖZAK
Öyleyse sen Türk değilsin...
Hülya Korkut ÖZAK
Prof. Dr. Erdal AĞAR
YABANCI DİLLE EĞİTİM
Prof Dr Erdal AĞAR
Nuray YILMAZ
HIYAR… TUZ… TUZLUK
Nuray YILMAZ
Dr. Faruk TAN
İNSAN
Dr Faruk TAN
İshak MEMİŞOĞLU
OTOPARKIMI İSTİYORUM
İshak MEMİŞOĞLU